Odżywianie się kobiety w ciąży

Dzienne zapotrzebowanie energetyczne (kaloryczne) przeciętnej kobiety w ciąży w zależności od masy ciała, aktywności fizycznej i rodzaju pracy waha się w granicach 2500-2800 kalorii. Całodzienne zapotrzebowanie na energię wg Komitetu Żywienia PAN:

1)węglowodany to 57% zapotrzebowania (produkty zbożowe, ryż, owoce, warzywa);

2)tłuszcze - 30% - produkty roślinne, ryby morskie, oleje;

3)białka – 13% - drób, ryby, mleko i jego przetwory, jaja, produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych.

Należy dostarczać też organizmowi:

1)błonnika – 20-40 g na dobę – owoce, warzywa, produkty zbożowe;

2)witamin – kwas foliowy, A, B6, B12, C, D, E, K, (wzrasta zapotrzebowania na te witaminy, regulują one procesy życiowe, biorą udział w przemianach komórkowych, wpływają na rozwój płodu, podwyższają odporność organizmu);

3)składników mineralnych – wapń, fosfor, magnez, potas, żelazo, sód, jod, cynk, miedź, fosfor. Są budulcem, jak również regulują funkcje życiowe, wchodzą w skład enzymów i płynów ustrojowych.

Kwas foliowy - jego niedobór zwiększa ryzyko wad rozwojowych, cechy nerwowej płodu, uczestniczy w procesie krwiotwórczym, zmniejsza ryzyko porodów przedwczesnych. Kobiety powinny przyjmować go przez 3 miesiące przed zapłodnieniem i w pierwszych trzech miesiącach ciąży. Występuje w szpinaku, gorczycy, karczochach, fasoli, ciecierzycy, soczewicy, owocach cytrusowych.

Witamina A – niezbędna do rozwoju i prawidłowego funkcjonowania oczu oraz skóry, chrząstek i kości (zapotrzebowanie na tą witaminę nie zwiększa się w ciąży, nie trzeba jej uzupełniać).

Witamina B6 – stanowi składnik białka, cukrów i tłuszczów, odpowiada za prawidłową czynność czerwonych krwinek oraz odporność ustrojową. Należy uzupełniać zapotrzebowanie na tą witaminę (szczególnie przy wymiotach ciężarnych). Znajduje się w wątrobie, nerkach, ziarnie i mięsie.

Witamina B12 – odpowiada za prawidłowe podziały komórkowe oraz produkcję głównego składnika budującego komórki i narządy, jakim jest białko. Występuje w mięsie, rybach, jajach i mleku.

Witamina C – bierze udział w przemianach metabolicznych, ochrania ściany naczyń, ułatwia wchłanianie żelaza. Znajduje się w świeżych owocach i warzywach – porzeczki, pomidory, papryka, kapusta. Zapotrzebowanie na tą witaminę wzrasta o 10 mg dziennie i wynosi 70 mg.

Witamina D – reguluje poziom wapnia i zapewnia prawidłowe uwapnienie kości. Znajduje się w rybach, wątrobie, jajach.

Witamina E – działa ochronnie na komórki, zapobiega ich starzeniu się i niszczeniu (oleje roślinne, warzywa, jaja).

Magnez – niezbędny do prawidłowej czynności tkanki mięśniowej i układu nerwowego, jego niedobór powoduje bolesne skurcze mięśni, zaburzenia rytmu serca, wzmożoną pobudliwość nerwową (zboża, orzechy, kasze, warzywa).

Sód i potas – biorą udział w przewodnictwie elektrycznym mięśni i nerwów oraz utrzymują równowagę – zasadową (ziemniaki, pomidory, ryby, chleb).

Wapń – składnik budulcowy układu kostnego, niezbędny do prawidłowego układu nerwowego, mięśniowego, przebiegu procesu napięcia, obniża nadciśnienie tętnicze u kobiet ciężarnych i zmniejszenie ryzyka (mleko, owoce, warzywa, produkty mleczne).

Żelazo – wykorzystywane jest na potrzeby płodu;

na dodatkowe wytwarzanie hemoglobiny (jako transport tlenu do komórek i tkanek);

na potrzeby łożyska;

na budowę masy mięśniowej łożyska;

(mięso, ryby, warzywa, jaja).

Cynk – jego niedobór wiąże się z występowaniem małej masy urodzeniowej płodów.

Jod – niezbędny jest do prawidłowego funkcjonowania hormonów tarczycy (tyroksyny- wpływa na prawidłowy rozwój fizyczny umysłu dziecka; trójjodotyroniny) – ryby morskie, sól jodowana.

Kobieta ciężarna powinna jeść 5-6 razy dziennie:

śniadanie – 25%

II śniadanie – 10%

obiad – 30%

podwieczorek – 5%

kolacja – 20%

posiłek przed snem – 5%

3 razy dziennie owoce, warzywa, soki

2-3 razy dziennie mleko i jego przetwory

kilka razy w tygodniu mięso, ryby, jaja

U kobiet ze skłonnością do obrzęków należy ograniczyć spożycie soli lub je nawet wyeliminować. Przyjmowanie preparatów witaminowych powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza prowadzącego ciążę. Kobieta ciężarna powinna spożywać posiłki urozmaicone, dostarczające jej organizmowi i pośrednio dziecku niezbędnych składników do prawidłowego rozwoju. Kobieta ciężarna i karmiąca powinna całkowicie zrezygnować z palenia papierosów, picia alkoholu, używania narkotyków i leków. Zdrowie przyszłego dziecka powinno być sprawą najważniejszą dla rodziców.

Powrót

• Prawidłowe nawyki żywieniowe
• Odżywianie się kobiety w ciąży
• Przyrost masy ciała ciężarnej
• Żywienie w czasie ciąży