Czynność łożyska

Łożysko (placenta), tworzące się w pierwszych tygodniach ciąży, w 10 tygodniu ciąży, licząc od dnia owulacji, waży około 10 gramów, w 20 tygodniu – około 170 gramów, w 30 tygodniu – około 430 gramów i największą swoją masę osiąga w 40 tygodniu ciąży – około 650 gramów.

Zasadniczą funkcjąłozyska jest wymiana gazów (O2 i CO2), produktów energetycznych i budulcowych oraz ich metabolitów pomiędzy krwiąmatki a krwią płodu. Przez łożysko w ciągu jednej sekundy przepływa 8,3 ml krwi matki i 6,6 ml krwi płodu. Wymiana pomiędzy krwią matki a krwią płodu zachodzi dzięki dyfuzji, aktywnemu transportowi i pinocytozie. W łożysku dufundują zgodnie z gradientem koncentracji lub prężności: tlen, dwutlenek węgla i większośc soli mineralnych. Na zasadzie aktywnego transportu, wbrew gradientowi koncentracji, przechodzą przez łożysko: glukoza, aminkowasy oraz jony wapniowe i żelazowe. W wyniku pinocytozy w łożysku są transportowane z krwi matki do krwi płodu nieznaczne ilości białek.

Drugą ważną funkcją łożyska jest wytwarzanie hormonów. Poczynając od 8 tygodnia ciąży łożysko stopniowo przejmuje produkcję progesteronu zastępując w ten sposób czynność ciałka żółtego ciążowego. O dobowym wytwarzaniu progesteronu pośrednio można wnioskować na podstawie oznaczenia zawartości pregnandiolu – metabolitu progesteronu wydalanego z moczem. Zawartość pregnandiolu w dobowej porcji moczu wzrasta od około 2 mg w 8 tygodniu ciąży do około 40 mg w 36-40 tygodniu ciąży. Ilość dobowa pregnandiolu wydalana z moczem stanowi około 15% całkowitej produkcji progesteronu. Tym samym w końcu ciąży łożysko wytwarza dziennie około 300 mg progesteronu.

We krwi tylko około 10 % progesteronu znajduje się w postaci wolnej i wykazującej aktywność fizjologiczną. Pozostałe ponad 90 % progesteronu jest związane z białkami osocza i nie wykazuje aktywności fizjologicznej. Progesteron zmniejsza pobudliwość mięśćnia macicy. Dzięki temu zapobiega wystąpieniu poronienia lub porodu przedczesnego. Wraz z estrogenami działa synergicznie na wzrost gruczołów sutkowych w czasie ciąży.

W czasie ciąży również znacznie zwiększa się wydzielanie estrogenów, które powstają głównie w łożysku. Spośród trzech estrogenów: estriolu, estronu i estradiolu największy wzrost zawartości w dobowej porcji moczu osiąg estriol, znacznie mniejszy zaś estron i estradiol. Zawartość estriolu w dobowej porcji moczu i we krwi stale wzrasta poczynając od początku ciąży aż do porodu. Również zwiększa się jego zawartość w wodach płodowych, osiągając w końcu ciąży stężenie około 10 razy większe w porównaniu ze stężeniem we krwi w tym samym czasie.

Pod wpływem estrogenów następują podziały komórek mięśnia macicznego i wzrost jego masy w czasie ciąży. Jednocześnie estrogeny zwiększają pobudliwość mięśnia macicznego a tym samym mają działanie antagonistyczne w stosunku do progesteronu, tak, że zaczyna on kurczyć się pod wpływem krążącej we krwi oksytocyny.

Poza hormonami steroidowymi łożysko łożysko wytwarza również hormony białkowe. Są to: ludzka gonadotropina łożyskowa (hCG) i ludzki łożyskowy laktogen (hPL) oraz w nieznacznych ilościach hormony wytwarzane przez płat przedni przysadki.

Największe wydzielanie ludzkiej gonadotropiny łożyskowej przypada na 8 tydzień ciąży i w następnych tygpdniach zaczyna się zmniejszać. Poczynając od 12 tygodnia ciąży aż do dnia porodu zawartość hCG we krwi matki jest kilkakrotnie mniejsza w porównaniu z zawartością w 8 tygodniu ciąży. Pod wpływem hCG ciałko żółte ciążowe wzrasta i wydziela progesteron. Zmniejszeniu się wydzielania hCG towarzyszy stopniowe zanikanie ciałka żółtego ciążowego w jajnikach. Działanie ludzkiego łożyskowego laktogenu (hPL) jest podobne do działanie hormonu wzrostu. Pod wpływem hPL następuje wzrost sutków w czasie ciąży.

Powrót

• Połóg i laktacja
• Poród - parturition
• Czynność łożyska
• Zapłodnienie - fertilization
• Cykl jajnikowy i maciczny
• Hormonalne sprzężenia zwrotne
• Cykl płciowy żeński
• Spermatogeneza
• Gruczoły płciowe
• Determinacja płci
• Ból nie jest konieczny
• Ból w czasie porodu
• Porody zabiegowe
• Poród w domu
• Poród rodzinny
• Okresy porodu
• Poród