Hormonalne sprzężenia zwrotne

Regularne wystąpienie cykli płciowych u dojrzałych płciowo kobiet zależy od mechanizmu fizjologicznego kontrolowanego przez żeński ośrodek rozrodczy w podwzgórzu. Ośrodek ten pozostaje pod wpływem różnorodnych oddziaływań. Przed osiągnięciem dojrzałości płciowej szyszynka i wydzielana przez nią melatonina hamuje czynnośc ośrodka rozrodczego w podwzgórzu , opóźniają pokwitanie i wystąpienie piwerwszych cykli miesiączkowych.

Układ limbiczny, a zwłaszcza należące do niego ciało migdałowate, działa przeciwnie przyspieczając pokwitanie.

Regularna owulacja i występowanie krwawienia miesiączkowego u dojrzałych płciowo kobiet zależą od kolejnego oddziaływania wielu hormonów na ośrodek rozrodczy w podwzgórzu.Ośrodek ten stanowi zasadnicze ogniwo w hormonalnym sprzężeniu zwrotnym dla ptli zarówno zewnętrznego jak i wewnętrznego sprzężenia zwrotnego.

Ogniwami pętli zewnętrznego sprzężenia zwrotnego (external feedback loop) są: podwzgórze, płat gruczołowy przysadki i jajniki. W sprzężeniu tym hormony wytwarzane w jajniku oddziałują na podwzgórze hamując wydzielanie hormonu uwalniającego gonadotropiny z płata gruczołowego przysadki.

Prawidłowe, czyli pulsacyjne wydzielanie LH-RH przez podwgórze do przysadkowych naczyń wrotnych w fazie folikularnek cyklu miesiączkowego powoduje również prawidłowe, czyli pulsacyjne wydzielanie przez płat gruczołowy przysadki hormonu lutenizującego i folikulotropowego oraz przez jajnik – estrogenów. W ostatnich dniach fazy folikularnej zawartości estrogenów we krwi zmniejsza się. Jest to prawdopodobnie spowodowane zwrotnym, hamującym działaniem estrogenów na komórki płata gruczołowego przysadki wytwarzające hormony gonadotropowe. Również zwrotnie hamuje wydzielanie FSH czynnik, zwany inhibintą, wytwarzany przez komórki warstwy ziarnistej pęcherzyka jajnikowego dojrzałego.

W wyniku zmniejszenia się zawartości estrogenów we krwi komórki podwzgórza przestają być zwrotnie hamowane przez estrogeny i zaczynają uwalniać do przysadkowych nczyń wrotnych większe ilości LH-RH. W następstwie zwiększonego uwalniania przez podwzgórze tego neurohormonu przysadka wydziela do krwi w ciągu kilku godzin większą ilość hormonu luteinizującego (LH), co powoduje owulację.

Wydzielanie pulsacyjne LH-RH przez podwzgórze i gonadotropin przez przedni płat przysadki występuje w odtępach od 90 do 120 minut. Częstotliwośc występowania i amplituda stężenia we krwi hormonów gonadotropowych są modulowane przez szereg czynników. Największa aplituda wydzielanych pulsacyjnie gonadotropin występuje we krwi w pierwszych dniach fazy folikularnej w porze dziennej.

Systematyczne wprowadzanie do organizmu egzogennych estrogenów w fazie folikularnej cyklu miesiączkowego hamuje czynność podwzgórza. Nie dochodzi do znacznego wzrostu wydzielania LH i pęcherzyki jajnikowe dojrzałe nie pękają, nie ma więc owulacji. Wprowadzane egzogennie estrogeny hamują wydzielanie LH-RH przez podwzgórze i powodująwystępowanie bezowulacyjnych cykli miesiączkowych (unovulatory menstrual cycles).

W pętli wewnętrznego sprzężenia zwrotnego (internal feedback look) uczestniczą: podwzgórze, podwzgórzowy hormon uwalniający LH-RH, płat gruczołowy przysadki i wydzielane przez przysadkę gonadotropiny – FSH i LH. Znaczenie wewnętrznego sprzężenia zwrotnego w regulacji żeńskiego cyklu płciowego nie zostało dotychczas dostatecznie poznane.

Powrót

• Połóg i laktacja
• Poród - parturition
• Czynność łożyska
• Zapłodnienie - fertilization
• Cykl jajnikowy i maciczny
• Hormonalne sprzężenia zwrotne
• Cykl płciowy żeński
• Spermatogeneza
• Gruczoły płciowe
• Determinacja płci
• Ból nie jest konieczny
• Ból w czasie porodu
• Porody zabiegowe
• Poród w domu
• Poród rodzinny
• Okresy porodu
• Poród